O ile modernizację instalacji należy zlecić elektrykowi z uprawnieniami, tak drobne prace przy domowej elektryce można wykonać we własnym zakresie. Mowa tu o wymianie włączników, lamp sufitowych i kinkietów oraz gniazdek. Trzeba jedynie wiedzieć, co oznaczają poszczególne kolory przewodów elektrycznych, a także pamiętać o zachowaniu ostrożności i wyłączeniu napięcia przed przystąpieniem do pracy.
Kolory przewodów elektrycznych
Zgodnie z normami, stosuje się tylko niektóre kolory kabli w instalacjach elektrycznych. Co oznaczają?
- (PE) Przewód ochronny – izolacja żółto-zielona – jest to przewód elektryczny chroniący przed porażeniem elektrycznym. Może łączyć główny zacisk z uziomem (jako przewód uziemiający) lub wyrównywać potencjały elektryczne (przewód wyrównawczy).
- (PEN) – izolacja żółto-zielona z niebieskim zabarwieniem na końcu przewodu lub niebieska z żółto-zielonym zabarwieniem na końcu przewodu – łączy funkcje przewodu ochronnego (PE) i przewodu neutralnego (N).
- (N) – Przewód neutralny („zero roboczy”, „zerowy”) – izolacja jasnoniebieska, błękitna – przewód ten łączy się z punktem neutralnym sieci, który może służyć do przesyłana energii elektrycznej. W automatyce w obwodach siłowych przesyła prąd zmienny lub stały; w obwodach niskonapięciowych często oznacza ujemny przewód zasilania (-).
- Przewód ciemnoniebieski lub granatowy – w obwodach niskonapięciowych oznacza ujemny przewód zasilania (-). W automatyce wykorzystuje się go do przesyłania prądu stałego w obwodach sterujących bez względu na biegunowość lub do oznaczania żyły kierunkowej.
- (L) przewód liniowy (przewód fazowy) (0) – izolacja czarna, szara lub brązowa – jest to przewód będący pod napięciem fazowym. Nie należy podłączać go w miejsce przewodu PE, ponieważ grozi to niebezpiecznym porażeniem prądem.
- Przewód czerwony – w obwodach niskonapięciowych używany często do oznaczania dodatniego przewodu zasilającego (+). W automatyce przewodzi prąd przemienny w obwodach sterujących; w starych instalacjach oznaczał przewód fazowy (przewód liniowy L).
- Przewód biały – w starych instalacjach oznaczał przewód neutralny (N)
- Przewód pomarańczowy – używany czasem jako przewód fazowy.
Oznaczenia kolorów mogą się różnić dla norm branżowych (np. górniczych i w automatyce). Inne kolory przewodów elektrycznych, nie opisane wyżej, nie są zalecane do używania w obwodach energetycznych, ale dopuszczalne w automatyce i w urządzeniach niskonapięciowych.
Kolory przewodów fazowych L1 L2 L3
Polskie normy nie przypisują bezpośrednio kolorów przewodów elektrycznych. Norma niemiecka DIN VDE 0293-308 zaleca przyjęcie następującego sposobu oznaczenia przewodów elektrycznych:
- L1 – faza 1 – kolor kabla brązowy,
- L2 – faza 2 – kolor kabla czarny,
- L3 – faza 3 – kolor kabla szary.
Jak podłączamy przewody instalacji elektrycznej do gniazdka?
Pojedyncze gniazda wtyczkowe ze stykiem ochronnym należy instalować w takim położeniu, aby styk ten występował u góry. Przewody do gniazd wtyczkowych dwubiegunowych należy przyłączać w taki sposób, aby przewód fazowy był przyłączony do lewego bieguna, a przewód neutralny do prawego bieguna – układ sieci TN-S.
W istniejących rozwiązaniach instalacyjnych, gdzie występuje układ sieci TN-C, przewód fazowy należy przyłączać do lewego bieguna, natomiast przewód ochronno-neutralny PEN do styku ochronnego połączonego z prawym biegunem.
Koszt instalacji elektrycznej w mieszkaniu
Wycena wykonania lub modernizacji instalacji, zależy od ilości punktów elektrycznych, czyli: gniazd i lamp, a także rodzaju i ilości materiałów. Aby uniknąć nieporozumień z wykonawcą, należy poprosić o podanie kosztu realizacji według konkretnego projektu. Zgodnie z nim fachowiec sporządzi kosztorys i szczegółową wycenę robocizny.
Cena kabla elektrycznego może być niższa, gdy zostanie wliczona w kosztorys robocizny. Bardzo często wykonawcy kupują materiały w hurtowni ze „zniżką stałego klienta”. Dzięki oszczędnościom na surowcach mogą sprzedać swoją usługę w konkurencyjnej cenie.
FAQ: Kolory i oznaczenia przewodów elektrycznych
Co oznacza żółto-zielony kolor przewodu?
Jest to przewód ochronny (PE). Jego głównym zadaniem jest ochrona przed porażeniem elektrycznym. Łączy on obudowę urządzenia z uziomem lub wyrównuje potencjały elektryczne. Nigdy nie wolno używać go jako przewodu fazowego.
Jakiego koloru jest przewód neutralny?
Przewód neutralny (N), potocznie nazywany „zerem”, ma izolację w kolorze jasnoniebieskim lub błękitnym. Łączy się on z punktem neutralnym sieci i służy do przesyłania energii elektrycznej.
Jakie kolory mają przewody fazowe (pod napięciem)?
Przewody fazowe (L), które znajdują się pod napięciem, najczęściej mają kolor brązowy, czarny lub szary. Zgodnie z normami (np. DIN VDE 0293-308), przyjmuje się następujące oznaczenia dla trzech faz: L1: brązowy, L2: czarny, L3: szary.
Co oznacza kolor czerwony lub biały w instalacji?
Kolory te często spotyka się w starych instalacjach: Czerwony: dawniej oznaczał przewód fazowy (dziś w niskim napięciu często oznacza „plus” (+)); Biały: dawniej stosowany jako przewód neutralny (N). Podczas pracy ze starą instalacją należy zachować szczególną ostrożność i zawsze sprawdzać napięcie próbnikiem, gdyż stare oznaczenia bywają mylące..
Jak poprawnie podłączyć przewody do gniazdka?
Zgodnie z zasadami w układzie TN-S: Przewód fazowy (L): podłączamy do lewego bieguna (otworu); Przewód neutralny (N): podłączamy do prawego bieguna (otworu); Styk ochronny (bolec): powinien znajdować się u góry, a do niego podłączamy przewód ochronny (PE).
Co to jest przewód PEN?
Przewód PEN łączy w sobie funkcję ochronną (PE) i neutralną (N). Ma izolację żółto-zieloną z niebieską końcówką (lub odwrotnie). Stosowany jest w starszych typach sieci (TN-C).
Czy mogę samodzielnie wymieniać gniazdka i lampy?
Tak, drobne prace, takie jak wymiana włączników, lamp czy gniazdek, można wykonać samodzielnie, pod warunkiem posiadania podstawowej wiedzy o kolorach przewodów. Pamiętaj jednak, aby zawsze wyłączyć napięcie w bezpiecznikach przed rozpoczęciem pracy. Poważniejsze modernizacje instalacji musi wykonać elektryk z uprawnieniami.
Wskazówka: Jeśli kolory przewodów w Twojej ścianie są inne niż standardowe lub instalacja wygląda na bardzo starą, przed dotknięciem kabli zawsze użyj próbnika napięcia lub multimetru!




